Osmanlı’da Ferman ve Kadı Fetvalarıyla Alevi-Kızılbaş Katliamları ve Sürgünler-2 / Turabi SALTIK

Osmanlı’da Ferman ve Kadı Fetvalarıyla Alevi-Kızılbaş Katliamları ve Sürgünler-2

Kanuni Dönemi (1520-1566)

Osmanlı’da, Alevi-Kızılbaş katliamlarına yönelik ferman ve fetvalar hiç durmadı. Kanuni’nin, Padişahlık döneminde (1520-1566) Aleviler, türlü katliamlarla karşılaştılar. Kanuni, Anadolu’da pek çok bölgede Alevilere zulüm uyguladı. Osmanlı o yıllarda bir yandan İran’la bir yandan da Avrupa ile savaşıyordu.

 

Kanuni, saltanatını sürdürürken Şeyhülislamlarına, Kadılarına, Alevilerin katledilmesi için pek çok fetvalar düzenletti. Kanuni’nin Sadrazamı Sokullu Mehmet Paşa, İran’da Şah I. Tahmasb’la savaştığında Bağdat’ta yaşayan Alevilere / Kızılbaşlara yönelik türlü katliamlar uyguladı. Kadılarına, Alevilerin katliamına yönelik pek çok fetva çıkarttı.

 

Kanuni, katliamları devam ederken Aleviler de ayaklanma ve direnişler gösterdiler. İlk olarak, Sülünoğlu Koca ve Zünnünoğlu adlı direnişçiler 1525’te Maraş’ta bu katliamlara ve saldırılara direndiler.

 

Alevi katliamları durmak bilmiyordu. Artan saldırı ve katliamlara karşı bu defa da; Kalender Çelebi 1526’da ayaklandı. Maraş ve Elbistan’da olduğu gibi tüm Anadolu’da Alevilere yönelik katliamlar aralıksız devam etti.

 

Kanuni döneminde, Aleviler, çetin bir yaşam sürdürüyorlardı. Anadolu’da Alevi katliamları olurken, Bağdat’ta da fermanlarla Alevi katliamları yapan Osmanlı şeriatı ve Kanuni yönetimi, Bağdat’ta katliamlar gerçekleştirdi.

 

 

Yine 1565’te, Orta Anadolu’da Alevi / Kızılbaşların katledilmesi için Beylerbeyi Subaşı Ömer’e ferman ileten Kanuni, büyük bir Alevi katliamı gerçekleştirdi. Konya yöresinde ve Ege’de Turgutlu yöresinde de Alevi Pirlerinden Pir Hüseyin’in, yakalanıp hapsedilmesi için, Turgutlu ilçesinde bulunan Alevilerin / Kızılbaşların yakalanarak hapse atılması, mal alım-satımlarının, örneğin; hayvan pazarında at alıp satan Alevilerin mallarına, atlarına el konulmasını, alım-satımlarının yasaklanmasını bir fermanla ilan etti.

 

Kanuni döneminde Alevilere yönelik her tür baskı ve katliamlar, sürgünler hiç durmadı. Afyon yöresinde de Alevilere, büyük baskılar ve katliamlar uygulandı. Afyon’daki Alevilerin kılıçtan geçirilmesi, sağ kalanların da sürgün edilmelerini kadılarına fermanla iletmişti.

 

Karadeniz yöresinde de Aleviler için fermanlar çıkarttı. Çorum, Amasya, Sivas, Merzifon bölgelerinde ve Trakya’da yaşayan Alevilere yönelik ağır fermanlar yayınlayan Kanuni’nin, Alevi / Kızılbaş katliamları Anadolu’nun her yanında hiç durmak bilmedi.

 

 

Turabi SALTIK

Sitemizi Sosyal Medyada takip etmek istermisiniz?