Son Dakika Haberler

Serhat Halis’in yeni kitabı yolda: “Dersim Üç Dağ İçinde”

Serhat Halis’in yeni kitabı yolda: “Dersim Üç Dağ İçinde”
Yorum Yap

“Dersim Üç Dağ İçinde”

“Dersim Üç Dağ İçinde”, Dersim ile ilgili doğru bilinen yanlışlara ışık tutacak

Yazar Serhat Halis, yeni kitabı Dersim Üç Dağ İçinde ile okurlarıyla buluşmaya hazırlanıyor.

Halis, Dersim Üç Dağ İçinde adlı derleme ürünü olan kitabıyla Dersim ile ilgili yanlış bilinenleri ve kulaktan dolma bilgileri netliğe kavuşturmayı amaçlıyor.

Dersim’i “Kafkasya, Anadolu ve Mezopotamyanın ortasında Tanrı’nın dahi isim koymayı unuttuğu bir yerdedir.” diye anlatan Halis, kitabıyla ilgili şu bilgileri paylaştı:

“Neden Dersim Dört Dağ İçinde değil de, Dersim Üç Dağ İçinde”

Kitabın adının “Neden Dersim Dört Dağ İçinde değil de, Dersim Üç Dağ İçinde” olduğu sorusunu duyar gibi oluyorum. Okuyucu haklı olarak Dersim Dört Dağ İçinde türküsüne atıfla oluşturulmuş bu başlıktaki farklılığı merak edecektir.

Üç ya da dört, her halükarda Dersim dağlar içinde bir coğrafyadır. Zira tarih onun, ancak dağların refakatinde varolmasına izin verdi. Dersim, Osmanlı’dan günümüze, Anadolu’da baskın olan sosyal ve siyasal profilin dışında kalmış bir bölge. Bu özelliği onun hemen her dönem açık bir hedef haline gelmesine neden olmuştur. Dersim’in tarihi bu yüzden büyük acılarla doludur. İnançsal, kültürel ve siyasal refleksleri; Çaldıran’dan şimdiye kadar, kendisini çevreleyen Müslüman topluluklar ve iktidarlarla yaşadığı, kimi zaman açık kimi zaman ise örtük çatışmaların izlerini taşır.

Taşıdığı bu izler Dersim’i, üç büyük coğrafyanın ortasına sıkışmış dağlık bir adaya çevirir.

“Tanrı’nın dahi isim koymayı unuttuğu bir yerdedir”

Dersim’den güneye doğru inildiğinde Mezopotamya’nın kuzey hududuna, batıya gidildiğinde Anadolu’nun doğu eşiğine, kuzeye çıkıldığında ise Kafkasya’nın güney çeperine ulaşılır. Ne var ki Dersim bu üç coğrafyanın da içinde yer almaz. Kafkasya, Anadolu ve Mezopotamyanın ortasında Tanrı’nın dahi isim koymayı unuttuğu bir yerdedir. Ama sıkışıp kaldığı bu üçgende kendi adını kendi koyar. Kendi diliyle “Dêsım” ya da “Kırmanciye” der topraklarına.
Bu yüzden okuyucu bu kitapta bu terimlerle sıklıkla karşılaşacaktır. “Dêsım” ve “Kırmanciye”, bugün Türkçe biçimiyle “Dersim” dediğimiz (merkezinde Tunceli-Erzincan’ın olduğu); Harput’tan Gümüşhane Kelkit’e, Erzurum Hınıs’tan Sivas Zara’ya uzanan geniş bir Alevi coğrafyasını ifade eder.

Dersim’in çevresiyle ve iktidarlarla olduğu kadar, kendi içinde de sorunları vardır. Dersimli tarihin tüm dönemlerinde, dışarıyla olduğu kadar, kendisiyle de kavgalıdır. Neyse ki Dersim’in iç kavgası bugün teorik-entelektüel bir alana sıçramıştır. Bununla beraber Dersim’in yakın ve uzak geçmişi ve özgül yapısı, hem akademi dünyasının hem de onun dışındaki fikir dünyasının ilgisini çekmektedir. Bu ilgi ise kaçınılmaz olarak, fikirlerin yazılı hale gelmesiyle sonuçlanır. Elinizdeki çalışma da bu sonucun bir parçasıdır.

“Doğru bilinen yanlışlara ışık tutmayı hedefledim”

Bu çalışma, bir anlamıyla, Dersim’e dair doğru olduğunu düşündüğümüz bir kısım yanlışa ışık tutmayı hedeflemektedir. Kim bilir, hedefine ulaştığı oranda Dersim’in dört dağ içinde değil, üç dağ içinde olduğu gerçeğiyle karşılaşırız belki.

Dersim, hem muhtelif milliyetçi tarihsel çarpıtmalar hem de yöredeki sözlü kültür geleneği nedeniyle hakkında çok sayıda tahrifat, rivayet ve tevatür bulunan bir coğrafyadır. Dersim’le ilgili gerçekler, Dersim dışında doğru bilinmeye, Dersim’de ise kulaktan dolma bilgilerin ötesine geçilerek ele alınmaya ihtiyaç duymaktadır. Elinizdeki kitap, Dersim’le ilgili tarihsel ve sosyolojik olguları bilimsel temeller üzerine oturtarak ele alan bir çalışmadır. Bu yönüyle de bir boşluğu doldurma ve tarihe bir başka pencereden bakma çabasının bir parçası olarak ele alınmalıdır.

Serhat Halis kimdir?

1981 De(r)sim-Hozat-Pakıra doğumlu olan Serhat HALİS, İstanbul’da başladığı eğitim hayatına anne-babasının bol sürgünlü memuriyetleri sebebiyle Anadolu’nun farklı il ve kasabalarında devam etti. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Ana Bilim Dalı mezunu olan Halis, 2009-2010 yıllarında “kültür-tarih-halkbilim” alt başlığıyla De(r)sim tarihine yönelik araştırma ve incelemelerde bulunan Kırmanciye Beleke isimli dergiyi çıkardı.

Halis ayrıca bazı sinema ve belgesel projelerinde reji asistanlığı, yardımcı yönetmenlik, senaryo yazarlığı ve danışmanlık; 2015-2016 yıllarında ise milletvekili danışmanlığı yaptı.

Halis, kendi açık adıyla ve mahlaslarla Radikal İki, Birgün Pazar, Sorun Polemik, Kırmanciye Beleke gibi basılı yayınlarda ve Fraksiyon, Gezite, Radikal Blog, Haber SoL, SinemaKafası, Gazetelink gibi küçük büyük pekçok dijital platformda felsefe, tarih, arkeoloji, politika, müzik ve sinema üzerine deneme ve makaleler kaleme aldı.

Yazarın ilk kitabı:

Bir Sınırda Hapsolmak: Ulus‘tur.

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

%d blogcu bunu beğendi: