Son Dakika Haberler

YAZI DİZİSİ: 1993 Sivas Madımak katliamı Cumhuriyet ve Aleviler-2 / Turabi SALTIK

YAZI DİZİSİ: 1993 Sivas Madımak katliamı Cumhuriyet ve Aleviler-2 / Turabi SALTIK
Okunma : Yorum Yap

YAZI DİZİSİ: 1993 Sivas Madımak katliamı Cumhuriyet ve Aleviler-2

1919 Sivas Kongresinden sonra Ankara’ya hareket eden Mustafa Kemal, önce Hacı Bektaş Dergâhını ziyaret eder. Gece, heyeti ile Dergâhta konuk edilir. Yapılan görüşmelerde Aleviler, Mustafa Kemal’i destekleyeceklerini deklere ederek, Kuvva-i Milliye saflarına katılırlar. Dergâhın kasasında bulunan 1800 altının tamamını Mustafa Kemal’e verirler.

Altınları teslim alan Mustafa Kemal: “sayarak verin” deyince, Bektaşi Dergâhı Piri Cemalettin Efendi: “sayarsak borç olur” der, altınları saymadan teslim eder.

Aynı yıllarda İstanbul’da bulunan Şahkulu Sultan Dergâhı, Erikli Baba, Seyit Abdal, Eyüp’teki Karyağdı Baba, Münür Baba, Şehitler, Sütlüce Karaağaç Baba Alevi Dergâhları da Kuvva-i Milliye’nin yanında yer alırlar. Aleviler/Kızılbaşlar, hem malları hem canlarıyla cumhuriyete destek olmuşlardı.

Cumhuriyet kurulduktan sonra, ülkedeki farklılıklardan korkulur oldu. İnsanların inançları ve ait oldukları etnik kimlikler tanınmadı. Farklı inançlara ve sosyal anlayışlara hoşgörü yoktu.

Alevi/Kızılbaş inanç ve kültürü farklıydı. Onlar inanç ve ibadetlerini yüz yıllardır geliştirdikleri Ocaklar sistemi içerisinde; Dedelik, Pirlik, Mürşitlik, taliplik kurumları aracılığıyla sürdürmüşlerdi. İnançlarını, ibadet ve semahlarını bu Dergâhlarda gerçekleştiriyorlardı. Cumhuriyetin kuruluşuna en büyük desteği veren Aleviler, cumhuriyet kurulduktan sonra büyük hayal kırıklığıyla karşılaştılar.

Önce 25 Kasım 1925’te Tekke ve Zaviyelerin Kapatılmasına Dair Kanun çıkartıldı. Böylece Alevilerin/Kızılbaşların cumhuriyete destekleri ve güvenleri boşa çıkartıldı. Aleviler için kötü bir süreç başladı.

Dergâhları bu yasayla tümden kapatıldı. Bin yıldan fazla bir süre Aleviliğe yön veren ve varlık gösteren Hacı Bektaşi Veli Dergâhı, silah zoruyla boşaltıldı. Dergâhın mallarına, belgelerine, el yazması kitaplarına el konuldu. İstanbul’daki Alevi/Kızılbaş Dergâhları da bu yasayla kapatıldı. Onların malları da, kitapları da yok edildi.

Anadolu’da ise, Mustafa Kemal’in yazdığı telgrafla da ortaya konulduğu gibi Tokat, Amasya ve Sivas yöresinde “nüfusun % 80’inin” Alevi/Kızılbaş olduğu bu yörelerdeki Hubyar Baba Dergâhı ve Sivas Hafik Yalıncak Sultan Dergâhı yıkılarak ortadan kaldırılmıştı.

Eskişehir’de Battal Gazi Dergâhı müzeye dönüştürülmüş, sonradan yapılan onarımlarla Dergâhtaki Alevi/Kızılbaş motifleri ortadan kaldırılmış yok edilmişti. Alevi/Kızılbaş ibadeti olan cemler, semahlar yasaklanmıştı. Karakollarda baskılar uygulanmış, pek çok Alevi/Kızılbaş, cemlerden dolayı hapislere çarptırılmıştı.

Alevi/Kızılbaş Dedeleri, Pirleri, Mürşitleri köylere, taliplere gidemez ve ibadetlerini yerine getiremez olmuşlardı. Sakallı pek çok Alevi/Kızılbaş Dedesinin sakallarının yarısı kesilerek köylerine geri gönderilenler olmuştu.

Tekke ve Zaviyelerin Kapatılmasına Dair Kanun ile Sünni yurttaşların tekkeleri de kapatılmıştı. Fakat pek çok Sünni tekkesi, açık olarak, seçtikleri camilerde varlıklarını devam ettirebildiler. Yine Kilise mensupları, Havra inançlılar ibadetlerini sürdürürlerken Aleviler/Kızılbaşlar, Dergâhlarının kapatılmasıyla inançlarını, cemlerini, semahlarını sürdüremediler. Cumhuriyet, Alevilerin/Kızılbaşların asimle edilmesini daha kurulur kurulmaz başlatmıştı.

Böylelikle serbestçe ibadet edemeyen bir tek Aleviler/Kızılbaşlar oldu. Oysa cumhuriyete en büyük desteği onlar vermişti. Her fırsatta bu ülkenin asli unsuru olduklarını söyleyen Alevlerin/Kızılbaşların, inanç ve ibadet özgürlükleri yok edilmişti. Asli unsur olan Alevilerin/Kızılbaşların 600’den fazla vakıfları vardı. Bu vakıfları, malları, Dergâhları yok edilmişti.

Cumhuriyet farklılıkların haklarını, özgürlüklerini, inanç ve ibadetlerini güvence altına alan; çağdaş, laik, demokratik bir cumhuriyet olmamıştı.

 

Turabi SALTIK

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

canlı sohbet hattı hint filmleri bahis siteleri beylikdüzü escort teen porno bahis sitesi seks hikayeleri seks hikayeleri seks hikayeleri seks hikayeleri