Son Dakika Haberler

Bugünkü yönetimin temelleri 12 Eylül’de atıldı / Veli BEYSÜLEN

Bugünkü yönetimin temelleri 12 Eylül’de atıldı / Veli BEYSÜLEN
Okunma : Yorum Yap

BUGÜNKÜ YÖNETİMİN TEMELLERİ 12 EYLÜL’DE ATILDI!

Veli BEYSÜLEN yazdı

İki gün önce faşist 12 Eylül darbesinin 41. yılıydı. Zamanın gençliğini alıp götüren, düşünemeyen bir toplumun yaratılmasına neden olan postallı faşizm… Adını duymak bile insanın tüylerini diken diken ediyor.

12 Eylül 1980 darbesinin yaşattığı acılara dair bugüne kadar çok şey yazıldı, çizildi ve söylendi. Dolayısıyla ben bu yazıda, yaşanan acılardan ziyade 12 Eylül darbesinin asıl amacına ve bu amaca ulaşmak için darbeye nasıl zemin hazırlandığına değineceğim. Niyetim, ekonomik ve siyasi alanlarda etkileri devam eden ve yarattığı toplum yapısından dolayı, belki bundan sonra da onlarca yıl devam edecek olan faşist darbenin gerçek amacını ortaya koymak.

Ülkeye ağır bedeller ödeten darbenin yapılma amaçları yapanlarca; ekonomik ve siyasi iktidarsızlık ve aşırı sağ-sol çatışmalarının yol açtığı kaos ortamına son vermek olarak açıklansa da; ABD destekli bu darbenin asıl amacı, emperyalist kapitalist sistemin dünya genelinde uygulamaya koyduğu yeni liberal (neoliberalizm) ekonomik programın uygulanması için, IMF ile DB’nin karanlık dehlizlerinde yazılan ve zamanın Başbakanı Süleyman Demirel ile Müsteşarı Turgut Özal’ın 24 Ocak 1980 tarihinde açıklamış oldukları programın uygulanmasının yol temizliğini yapmaktı.

Evet bu hedefe ulaşılması için öncelikle gidilecek yolun temizlenmesi gerekiyordu. Bu nedenle ilk olarak işçi sınıfı ile emekçi halkın kazanımları yok edilmeli ve Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren ülkede uygulanan, yurttaşı piyasanın acımasızlığından korumaya dayanan karma ekonomik modele son verilmeliydi. Dolayısıyla öncelikli hedef, programın uygulanmasına engel çıkaracak olan Türkiye işçi sınıfı mücadelesinin öncü örgütü DİSK ile güçlü sol sosyalist muhalefetti. Bu muhalefetin yanı sıra, tarımda ağır basan kooperatifçilik ve onun sağladığı üretici örgütlenmesinin işlevsiz hale getirilmesi de önemliydi.  
 
Tüm bu nedenlerle, darbeye giden sürecin iyi okunmasına ve darbenin altyapısını hazırlayan kaos ortamının nedenlerinin açıklıkla ortaya konmasına ihtiyaç vardır.

12 Eylül faşist darbesinin hazırlığı, 1973 yılında tüm dünyayı sarsan büyük petrol krizine kadar gidiyor. Bu kriz, ülkeyi siyasi ve ekonomik istikrarsızlığa sürüklemişti. Bu istikrarsızlığın tetiklemesiyle ülkede şiddet sürekli tırmandırıldı. Nitekim darbe öncesinde yaşanan şiddetin halkı, “Yeter artık! Asker gelsin, bizi kurtarsın.” deme noktasına getirmiş olması, şiddetin durup dururken değil bilerek tırmandırıldığının kanıtıdır. Şiddet, bilinen ama bilinmiyormuş gibi yapılan karanlık odaklar tarafından darbeye zemin hazırlamak üzere bilinçli bir şekilde tırmandırılıyordu. 1977 yılının 1 Mayısı’nda DİSK’in öncülüğünde, İstanbul Taksim (1 Mayıs) alanında, 1 Mayıs İşçi Sınıfının Uluslararası Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü’nü kutlamak için toplanmış olan yüzbinlerce insanın üzerine, alana hakim değişik noktalardan ateş açılması ve 34 emekçinin hayatını kaybetmesi, 12 Eylül darbesine giden sürecin fitilini ateşledi. Bu katliamı takip eden, 1978, 1979 ve 1980 yılının 12 Eylül’üne kadar, birçok çatışma, katliam ve suikastlar yaşandı.

Bu süreçte, İstanbul Beyazıt, Malatya, Sivas, Kahramanmaraş, Çorum katliamları gibi, toplumda infial yaratacak büyük katliamların yanı sıra, ülkenin dört bir yanında irili ufaklı birçok çatışma oldu ve insanlar pusuya düşürülerek katledildi. Yine aynı dönemde, içinde DİSK’in Kurucu Genel Başkanı, Maden-İş Sendikası Genel Başkanı Kemal Türkler’in de bulunduğu, siyaset, sendika ve bürokraside önemli görevlerde bulunmuş, bilinen kişilere yönelik suikastler dizisi gerçekleşti.

Tüm bu katliam ve kaosun amacı, 24 Ocak 1980 kararlarının uygulanmasını sağlayacak darbeye zemin hazırlamaktı. Zira ülkenin yerüstü ve yeraltı kaynakları ile genç insan gücünü uluslararası sermayenin sınırsız sömürüsüne açmayı hedefleyen programın uygulanması, ancak ülkenin demokrasiden uzaklaştırılması ile mümkündü. Bu amaçla yapılan darbenin, biri yakın, diğeri uzak iki hedefi vardı. Yakın hedef; kısa vadede programın uygulanmasında engel çıkaracak olan siyasi ve sendikal yapıları tasfiye etmekti. DİSK’in darbenin ilk hedefi olması, DİSK ile bağlı sendikaların faaliyetlerinin askıya alınması, malvarlıklarına el konması, yöneticilerinin tutuklanması, devam etmekte olan grevlerin yasaklanması tamamen bu hedefe ulaşmak içindi. Elbette sadece DİSK’le yetinilmedi. Sol sosyalist parti, dernek ve yapılanmaların tamamı yasaklandı. On binlerce insan işkencelerden geçirildi, cezaevlerine dolduruldu. Darbenin ikinci hedefi uzun vadede ülkenin, uluslararası sermaye programının uygulanmasına sorun çıkarmayacak iktidarlarca yönetilmesini sağlamaktı. Bunun için muhafazakâr, itaatkâr, verilene razı bireylerden oluşan bir toplumsal yapı oluşturmak gerekiyordu. Böylece eğitim sistemi, bu hedefe ulaşmayı sağlayacak şekilde Türk-İslam sentezi üzerine oturtuldu. Sadece bununla yetinilmedi, ülkenin tüm yerleşim yerlerinde camilerin altlarında kur-an kursları açıldı. Sokaklar, koltuklarının altındaki dini yayınlarla evlere giren ve propaganda yapan insanlarla doldu. Evlerde buna dair sohbetler düzenlenerek görevli propagandistler konuşturuldu. Başta 15 Temmuz darbe kalkışmasının mimarı FETÖ yapılanması olmak üzere, tarikat ve cemaatlerin önü açıldı. Başka kentlerde okumak zorunda olan yoksul çocuklarının barınmaları için yurt ve pansiyon açmalarına izin verildi. Yetmedi bu yapılara okul ve dershaneler açtırıldı. Kısacası faşist darbe, kısa vadede neo-liberal programın yol temizliğini yaparken, uzun vadede ise programın devamının teminatını sağlayacak toplumsal yapıya ulaşmak için planlanmış ve yapılmıştı.

Kuşku yok ki, Türkiye 1980’li yıllarda darbenin yol temizliği ile başlayan, başında 24 Ocak programının mimarı Turgut Özal’ın bulunduğu Anavatan Partisi (ANAP) iktidarı, 1990’lı yılların koalisyon hükümetleri ve 2002 yılında iktidar olan AKP ile devam eden önemli bir ekonomik dönüşüm süreci yaşadı. Devlet iktisadi faaliyetlerden çekildi. Bu nedenle, halka ucuz mal ve hizmet üreten kamu kurumlarına yatırım yapılmayarak iş yapamaz duruma getirildiler. Bu kamu iktisadi teşekküllerinin (KİT) yapacakları işler ihale yoluyla şirketlere verildi. Birçok malı üreten ve uygun fiyatla halka arz eden kurumlar kapatıldı. Böylece, sermayenin sömürü çarkının önündeki engel ortadan kalkmış oldu ve serbest piyasa, rekabet gibi söylemlerle halk birçok temel ihtiyacını sermayenin belirlediği fiyatlarla almaya mahkûm edildi. Eskiden devletin kendisinin yaptığı havaalanı, yol, köprü, baraj gibi işler ihale ile şirketlere yaptırıldı. Ne yazık ki, 19 yıldır ülkeyi yöneten AKP iktidarı artık ihale yapma gereği bile duymuyor ve davet yöntemiyle işleri yandaş şirketlere veriyor.
 
12 Eylül faşizmi, sadece 24 Ocak Kararları’na karşı direnen örgütlenmeleri yok etmekle de kalmadı. Yeni dönemde örgütlemenin önünü kesmek için Anayasa ve yasalar bir yığın yasak ve engel getirdi. Nitekim darbeci 5 general, diğer birçok alanda yasa çıkarmayı, Anayasa referandumundan sonra seçimlerle gelecek olan meclise bırakırken, sendikaya üyelik ve üyelikten istifada noter şartı ve %10 işkolu barajı içeren 2821 sayılı Sendikalar Kanun’u ile yetki tespit ve toplu sözleşme süreçleri tuzaklarla dolu 2822 sayılı Toplu Sözleşme, Grev ve Lokavt Kanun’u kendileri kabul ederek, bu alanı sınırlayan düzenlemeleri yürürlüğe koydu.

Yukarıda açıkladığım düzenlemelerle örgütsüz bırakılan emeğin, darbe öncesi %52’ye kadar çıkmış olan milli gelirden aldığı pay, yıllar içinde sürekli geriledi. Ülkenin tamamında işçiler, devlet işveren ortaklığı ile yılda bir kez belirlenen sefalet ücreti, asgari ücrete mahkum olmuş durumdalar. Sosyal güvenlik ve emeklilik tasfiye ediliyor, emekli maaşları açlık sınırının altında, kamu sağlık sistemi çökertildi, sağlık hak olmaktan çıkarıldı, parayla satın alınır meta haline getirildi. Taşeron sistemi emeğin haklarını gasp aracı olarak kullanılıyor. Kamu kurumlarında çalışan ve aynı işi yapan çalışanlar değişik çalışma biçimleri ile sömürülüyor. Evden çalışma, telafi çalışması, parça başı çalışma, çağrı üzerine çalışma gibi çalışma biçimleri ile çalışanlar güvenceden yoksun bir biçimde çalışmaya mahkum ediliyor. Doğa tahribatı ile ülkenin doğal kaynakları, ormanları, dereleri, tarihi güzellikleri yok ediliyor. Yaşanabilir çevre, yaşanabilir kentler anlayışı terk edildi. Kentler, sermayenin rant alanı haline getirildi. Özelleştirme adı altında, devletin elindeki kurumlar, devasa varlıklarıyla birlikte peşkeş çekildi. Eğitim, sağlık, sosyal güvenlik gibi devletin temel görevleri bile özelleştirildi. Dolayısıyla bu hizmetler, parası olanın alabildiği, parası olmayanın alamadığı lüks hizmetler haline geldi. Köprü, otoyol, havalimanı ve şehir hastanelerini yapan şirketlere verilen garantiler, ülkeyi devasa bir borcun altına sokmuş bulunuyor. Eskiden toprağını eken ve hayvancılık yapan köylüye verilen sübvansiyon destekleri kaldırıldığı için köylü toprağını işlemiyor, hayvancılık yapmıyor. Bu nedenle Türkiye, birçok tarımsal ve hayvansal ürünü ithal ediyor. En nihayetinde ülkede demokrasi, adalet, insan hakları yok edildi. Tek adam yönetimine geçildi. Kuvvetler ayrılığı ilkesi yok edildi. Yürütmenin üzerinde, denge ve denetim mekanizması olarak görev yapan yasama ve yargı, yürütmenin kontrolüne alındı. Kısacası, 24 Ocak 1980’de ilan edilen neo-liberal ekonomi modelinin uygulanmasının yol temizliği için yaratılan kaos ortamı ile 12 Eylül faşist darbesine sürüklenen Türkiye, her haliyle uluslararası sermaye ile işbirlikçi yerli sermayeye teslim edilmiş durumda.

En önemlisi ise 12 Eylül faşizmi solun üzerinden buldozer gibi geçtiği için, ülkedeki siyasi teraziyi bozdu. Türk-İslam sentezi ile eğittiği genç kuşak, şimdi devletin önemli noktalarında görev başında. Öte yandan, FETÖ yapılanması denen Gülen Cemaati mensupları, bürokraside, orduda, emniyette, yargıda, üniversitede üst görevlere geldiler. 2002 yılında kurulan ve aynı yıl iktidar olan AKP iktidarı ile birlikte, cemaatin eskiden gizli olan iktidar ortaklığı açık hale geldi. Böylece ülke yönetimine ortak olan Cemaat, devletin tüm birimlerinin üst görevlerine adamlarını yerleştirdi. Hatırlayacaksınız, AKP ile Cemaat arasında rant paylaşım kavgasının başladığı süreçte, AKP Genel Başkanı Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ”Ne istediniz de vermedik?” demişti. Başbakanın bu söylemi ile kendisine her şey verildiği açık olan Cemaat durmadı, ülkeyi tek başına yönetmek üzere harekete geçti ve 15 Temmuz 2016 akşamı kalkıştığı darbe girişimi ile ülkeye iç savaş yaşattı. 250 insanın öldüğü darbe girişiminin müsebbibi FETÖ yapılanması, yukarıda açıkladığım gibi, 12 Eylül faşizmi, sonraki iktidarlar ve nihayet AKP iktidarının kendisine sundukları olanakların sağladığı güçle bunu yaptı.  
 
Evet, insanlıktan çıkmamış hiçbir insan vicdanının kabul etmeyeceği işkenceler, cezaevlerinde yapılan zulümler ve katliamlar, onlarca insanın idam edilmesi gibi birçok insanlık suçu ile bilinen 12 Eylül faşizminin diğer yüzünde bu ülke kaynakları ile insanının emeğini, uluslararası sermayenin sonsuz sömürüsüne açma hedefi vardı. Kısacası ülkenin bugün sürüklendiği çıkmazın ve yaşadığı yönetim krizinin temelleri 12 Eylül faşizmi tarafından atıldı.
 
Tüm bu nedenlerle, bugün yaşanan anti demokratik baskıcı yönetime karşı doğru yöntemlerle mücadele edebilmek için, onun dayandığı 12 Eylül faşist darbesinin amacını doğru okumak gerekir diye düşünüyorum!

                       

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)