Son Dakika Haberler

Sars-CoV-2 virüsü yoksulluk, eşitsizlik ve sömürüden besleniyor! / Doğan Alpaslan DEMİR

Sars-CoV-2 virüsü yoksulluk, eşitsizlik ve sömürüden besleniyor! / Doğan Alpaslan DEMİR
Okunma : 6 Yorum

Sars-CoV-2 virüsü yoksulluk, eşitsizlik ve sömürüden besleniyor!

Doğan Alpaslan DEMİR yazdı:

Yoksulluk üzerine çalışan bilim insanları, yazar ve düşünürler tüm dünyada fazla mesai yapıyorlar; yerküremiz tıbbi bir afetin yanı sıra altından kalkamadığı bir yoksulluk kriziyle karşı karşıya gelmiş bulunuyor. Lafı eveleyip gevelemeden şunu söylemek zorundayım: Homo Sapiens’in günümüzden yaklaşık 10.000 yıl önce “Tarım Devrimi” sonrası şekillendirdiği sömürüye dayalı siyasi rejimler, pandemilerle mücadele edebilecek enstrümanlardan yoksundur. Sömürü üzerine kurulu siyasi rejimlerin günümüzdeki karşılığı olan küresel kapitalizm, bilim insanlarının onlarca yıldır zoonatik virüslerin er veya geç insanlığın sonunu getirebileceği uyarısından haberdardır. Nedir, pandemi gerçeğinin apaçık ortada durmasına rağmen, kapitalist siyasi/ekonomik sistemin bu konuda eli/kolu bağlıdır. Çünkü bir pandemiden kaçınmak için alınması gereken tedbirler, küresel sömürü düzenlerinin varoluşuna aykırıdır. Kesin olarak söylemek ve bilmek zorundayız, zoonatik virüslerin bir pandemi halini almasının bizatihi sebebi, sömürü ve eşitsizlik üzerine kurulmuş olan siyasi rejimlerdir.

Yoksulluk ile insanların bağışıklık sistemi arasında bir korelasyon söz konusudur. Yoksulların temiz içme suyu ve havaya ulaşma, yeterli besin alma, tıbbi hizmetlerden yararlanma, sıhhi koşullara sahip konut ve işyerlerine ulaşma olasılıkları çok daha düşüktür. Bu nedenlerle yoksullar pandemiyi, yetersiz olan bağışıklık sistemleri ve sahip oldukları kronik hastalıklarla karşılamışlardır.

Yoksulluk, eğitim düzeyinin düşüklüğünün hem nedeni hem de sonucu olarak ortaya çıkmakta, sonuçta meydana gelen cehalet, toplumun temel kültürel dokularına işleyerek iktidarların ideolojik aygıtlarına boyun eğmiş, komplo teorileri ile donanmış, ölümlere ve pandemi kurallarına duyarsızlaşmış bir toplum yaratmıştır. Pandeminin kontrolü için bir zorunluluk olan toplumun kilitlenmesi, sosyal ve ekonomik eşitsizlikleri arttırmıştır. Bu eşitsizliğin görünürlüğü toplumdan topluma değişmektedir. Örneğin ABD’de siyahlar ve koyu renklilerin ölüm oranlarının yüksekliği ırksal sebeplere dayandırılmaya çalışılmış ama bilimsel dayanak bulunamamıştır. Avrupa’da derinleşen eşitsizliğin en ağır sonuçları bakımevlerinde kalan ve sigorta sistemlerinin üzerinde ağır bir yük olarak görülen yaşlılarda, en ağır iş kollarında çalışan yabancılarda, mültecilerde, işsizlerde ortaya çıkmıştır[i]. Güney Amerika’da Amazon ormanlarının ranta dönüştürülmesinin önündeki en büyük engel olarak görülen ve en basit tıbbi ve sıhhi destekten yoksun Amazon yerlileri pandeminin önüne yem olarak atılmıştır[ii].

Yoksulluğun tetiklediği toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin, kadınlara/çocuklara yönelik şiddetin tırmanması, suç oranlarındaki kaçınılmaz yükselme tüm dünyada pandeminin ikincil ama çok yıkıcı sonuçları arasındadır.

Koronavirüs krizi zenginleri daha zengin ve birçok insanı daha yoksul hale getirmiş durumdadır. Kazanç kaybı, işten çıkarma/ücretsiz izin, kısa süreli çalışma veya iş kaybı nedeniyle ağır yoksulluğa sürüklenenlerin sayısı giderek artmaktadır. Öte yandan durgunluğun zarar veremeyeceği alanlarda işi olanlar konumlarını korumuşlar, çevrimiçi ticaret, lojistik ve teslimat hizmetleri gibi bazı sektörler ise kârlarını katlayarak büyümüşlerdir.

Kapitalizm, kendini korumak için “orta sınıf” olarak tabir edilen, açlık ve barınma sorunu yaşamayan, zengin olma veya zenginmiş gibi yaşama umutlarını sürdüren büyük bir toplum kesimi yaratmıştır. Bu “orta sınıf” sosyal patlamaları yumuşatacak bir tampon işlevi üstlenmiştir. Bu tampon görevi, görsel sanatlardan edebiyata, müzikten sinemaya, geleneksel medyadan sosyal medyaya ve dini inançlara uzanan görkemli ideolojik enstrümanlarla desteklenmiş, korunmuştur.

Korona pandemisi, tüm dünyada “orta halli sınıfları” hızla yoksulluğa sürüklemektedir. “Orta sınıfın” erimesiyle koruyucu kalkanları zayıflayan küresel sömürü aygıtının, ülkeden ülkeye değişen görüntülere sahip ayaklanmalarla yüzleşmesi kaçınılmazdır. Örneğin ABD’de siyahlar ve Orta Amerikalılar, Fransa’da Afrikalılar, Hindistan’da daha da radikalleşen dini gruplar, Ortadoğu ülkeleri ve Afrika’da etnik azınlıklar, yoksulluk yumağında boğulmak üzere olan milyarlarca insanı sokağa ve şiddete yöneltecektir.

Kapitalizmin mülkiyete dayalı kurduğu dünya düzeni, çalışılan işi ve işyerini putlaştırır, eşitsizliği meşru ve haklı kılarak finansal yatırımcılara hizmet eder. İnsanların çoğu için iş ve işyeri sadece ekmek kapısı değil aynı zamanda sosyal kültürel aidiyetinin tamamlayıcısıdır. Pandeminin yarattığı yoksulluk, işsizlik ve enfeksiyon nedeniyle artan ölüm riski, finans dünyasının fetişlerini tehdit eder hale gelmiştir. Bazı istisnalar[iii] hariç olmak üzere mevcut siyasal rejimler, vaatlerden, sınırlı ekonomik yardımlardan, finans dünyasının çıkarlarına dokunmadan sosyal yaşamı kısıtlamaktan başka pandemiyle mücadele yöntemi sunamamaktadır.

Pandemiyle gerçekten etkili bir mücadele, dahası yeni pandemilerin engellenmesi için alınacak tedbirler yeryüzündeki siyasi rejimlerin varoluş sebeplerini ortadan kaldırır.

Homo Sapiens’in yerküremizde kurduğu uygarlık ağır bir yıkım ve kırımın eşiğine gelmiştir. Zoonatik virüsler, küresel ısınma, dünya ekosisteminin geriye dönüşsüz olarak bozunumu, çevre kirliliğinin önlenemeyen artışı, bizleri köklü bir ekonomik/sosyal değişimin öncüsü veya bu uygarlığın yıkımını umutsuzca izleyen bir tanığı olmak gibi bir seçime zorlamaktadır.

COVID-19 pandemisi Homo Sapiens’in belki de son şansıdır.

DİPNOTLAR

[i] Günümüzde övüle övüle yere göğe sığdırılamayan, sosyal demokratların umudu “Avrupa tipi demokrasi” kavramını sorgulamanın tam zamanıdır.

[ii] Brezilya Devlet Başkanı Bolsonaro’nun Amazon’u iş dünyasına açma vaadi, basit bir popülist siyasi manevra değildir.

[iii] Çin, bu istisnalar içinde özel bir yere sahiptir ve ayrıntılı olarak analiz edilmelidir.

dedektif
Alanya escort Manavgat escort Fethiye escort Kemer escort Didim escort Çanakkale escort Aydın escort Muğla escort Tekirdağ escort Manisa escort Balıkesir escort Trabzon escort Elazığ escort Ordu escort Kütahya escort Isparta escort Rize escort Kahramanmaraş escort Yalova escort Giresun escort Yozgat escort Tokat escort Şanlıurfa escort Sivas escort Batman escort Erzurum escort Sinop escort Kırşehir escort Karaman escort Kırıkkale escort Bolu escort Amasya escort Niğde escort Uşak escort Edirne escort Çorum escort Osmaniye escort Zonguldak escort Van escort Erzincan escort Söke escort Bodrum escort Çerkezköy escort Akhisar escort Bandırma escort Ayvacık escort Akçaabat escort Karakoçan escort Altınordu escort Tavşanlı escort Eğirdir escort Ardeşen escort Afşin escort Altınova escort Bulancak escort Sorgun escort Erbaa escort Viranşehir escort Zara escort Kozluk escort Aziziye escort Ayancık escort Kaman escort Ermenek escort Keskin escort Gerede escort Göynücek escort Bor escort Banaz escort Havsa escort Osmancık escort Bahçe escort Alaplı escort Başkale escort Kemah escort Nazilli escort Fethiye escort Çorlu escort Alaşehir escort Altıeylül escort Biga escort Araklı escort Kovancılar escort Fatsa escort Simav escort Yalvaç escort Çayeli escort Dulkadiroğlu escort Çiftlikköy escort Espiye escort Sarıkaya escort Niksar escort Suruç escort Yıldızeli escort Sason escort Horasan escort Boyabat escort Mucur escort Sarıveliler escort Yahşihan escort Göynük escort Gümüşhacıköy escort Çamardı escort Eşme escort İpsala escort Sungurlu escort Hasanbeyli escort Çaycuma escort İpekyolu escort Refahiye escort Kuşadası escort Marmaris escort Süleymanpaşa escort Turgutlu escort Susurluk escort Gelibolu escort Of escort Ünye escort Domaniç escort Fındıklı escort Elbistan escort Çınarcık escort Tirebolu escort Akdağmadeni escort Turhal escort Eyyübiye escort Suşehri escort Yakutiye escort Gerze escort Mengen escort Merzifon escort Ulukışla escort Sivaslı escort Keşan escort Kadirli escort Ereğli escort Özalp escort Tercan escort Efeler escort Didim escort Çine escort Dalaman escort Menteşe escort Milas escort Ortaca escort Seydikemer escort Ergene escort Kapaklı escort Malkara escort Salihli escort Şehzadeler escort Soma escort Yunusemre escort Ayvalık escort Bigadiç escort Burhaniye escort Gönen escort Karesi escort Çan escort Yenice escort Ortahisar escort Yomra escort Perşembe escort Pazar escort Onikişubat escort Pazarcık escort Türkoğlu escort Eynesil escort Görele escort Piraziz escort Yağlıdere escort Çayıralan escort Boğazlıyan escort Zile escort Siverek escort Karaköprü escort Haliliye escort Akçakale escort Şarkışla escort Gemerek escort Oltu escort Palandöken escort Mudurnu escort Suluova escort Taşova escort Toprakkale escort Kilimli escort Tuşba escort Üzümlü escort